Kaszan, Isfahan, Kerman, Tebriz, Meszhed, Qum – znamienite ośrodki tkackie, często o bardzo starej tradycji, doskonale znane wielbicielom kobierców wschodnich. Dywany tam powstałe są ozdobą wielu muzeów i kolekcji prywatnych.

Porozmawiajmy o Kaszanie. Położony w zachodniej części Iranu swą historię – jak wskazują wykopaliska archeologiczne – zaczął pierwszymi osadami ok. 6000 lat p.n.e. W dzisiejszych granicach miasta leży Tepe Sialk z ruinami zigguratu, gdzie odkryto pozostałości elamickie. W czasach safawidów Kaszan był letnią rezydencją szacha. Na listę światowego dziedzictwa UNESCO wpisano stworzony przez Abbasa Wielkiego zespół ogrodowo-pałacowy Bagh-e Fin.

Ta długa i wielka historia znalazła odbicie w maestrii dywanów kaszańskich misternie komponowanych przez znakomitych twórców, wykonywanych z wełny i jedwabiu oraz różnorodnych w obrazowaniu.

Najbardziej typowy medalionowy kobierzec kaszański, kopiowany bez końca nawet w dywanach maszynowych, może dziś wydawać się banalny, ale jest przykładem kanonicznej harmonii i elegancji.

https://dywanyperskie.com.pl/kategorie/dywany-orientalne/kaszan-9/

Wyjątkowo delikatny rysunek na kaszanach bardzo często stosowany był przy wpleceniach jedwabnych, ale pojawia się też w kobiercach czysto wełnianych. Kontrast barw powoduje wrażenie przestrzenności, reliefu.

https://dywanyperskie.com.pl/kategorie/dywany-orientalne/kaszan-16/

Zdarzają się też dywany o nietypowej kompozycji – pozbawione, jak tutaj, bordiury. Taka delikatna kolorystyka również należy do rzadkości.

https://dywanyperskie.com.pl/kategorie/dywany-orientalne/kaszan-15/

Zaprezentowane kobierce to tylko mała próbka różnorodności wyrobów kaszańskich.

Rzut oka na kobierzec pozwala zauważyć podstawowe cechy – kolory, wielkość, rodzaj obrazowania, ale nie odkrywa szczegółów, które mogą być istotniejsze niż te pierwsze wrażenia.

https://dywanyperskie.com.pl/kategorie/dywany-orientalne/kaszan-14/

Ten unikatowy kaszan wydaje się dywanem kwiatowym, prawdziwym ogrodem. Kiedy jednak przyjrzeć się dokładniej zauważymy, że motywy będące przy pobieżnym spojrzeniu  rozetami lub palmetami kwiatowymi w istocie przedstawiają czasem zwierzęta

czasem portrety-maski

czasem scenki

a czasem uśmiechnięty symbol Iranu.

W dywanach podobnie jak w miniaturach perskich język symboli jest niezwykle rozwinięty. To co nam wydaje się tylko kompozycją plastyczną może być przekazem zamkniętych w niej treści.